C. Varlıkların sayılarına göre isimler

1. Tekil isim

Sayısal anlamda tek olan, çoğul takısı (-ler, -lar) almamış adlardır.

Örnekler: gazete, balık, roman….

2. Çoğul isim

Sayısal anlamda birden fazla olan, çoğul takısı (-ler, -lar) almış adlardır. Çoğul anlamı bu ekler ile sağlanır.

Örnekler: gazeteler, balıklar, romanlar…

 

Not: Çoğul eki (-lar, -ler), adlara çoğul anlamı dışında anlamlar da katar:

Örnekler:
Eliflere yarın gideceğiz. (aile)
Bu savaşı Osmanlılar kazandı. (soy)
Ülkemiz Almanlar ile işbirliği yaptı. (millet)
Daha çok Neşet Ertaşlar, Hacı Taşanlar yetiştirmeliyiz. (gibi olanlar)
Rusyalarda az gezmedik. (abartma)
Ahmet Beyler henüz işe gelmedi mi? (saygı)
Sabahları kahvaltı yapmadan çıkmam. (genellikle)

 

3. Topluluk İsmi

Biçimce tekil, anlamca çoğul isimlerdir. Yani “-ler, -lar” çoğul eki almadığı halde anlam olarak birden fazla varlığı ifade eden isimler ” topluluk” isimleridir. Topluluk isimleri bir nevi parçaların birleşmesinden oluşan “bütün”ü ifade eder.

Örnekler: ordu, sürü, çete, alay, bölük, takım, ekip, demet, düzine, ulus, meclis, cemaat….

  • Asker        = Tekil İsim       Askerler = Çoğul İsim        Ordu = Topluluk İsmi
  • Ağaç          =  Tekil İsim      Ağaçlar  =  Çoğul İsim       Orman= Topluluk İsmi
  • Vekil          = Tekil İsim       Vekiller =  Çoğul İsim        Meclis  = Topluluk İsmi
  • Futbolcu  = Tekil İsim      Futbolcular  = Çoğul İsim    Takım= Topluluk İsmi


Not:
 Topluluk isimleri de çokluk eki alabilir. Aynı topluluktan birden fazla olduğu ifade edilmiş olur.

Örnekler: Ordular, ormanlar, takımlar…

 

Not: Bazı isimler cümle içinde bazen tekil bazen de topluluk anlamıyla kullanılabilir:

Örnekler:

Sınıfı boyamak için herkes seferber olmuştu. (Tekil isim)

Bizim sınıf bu hafta bütün öğretmenlerinden takdir topladı. (Topluluk ismi)