Anasayfa » Sözcük Türleri » İsimler » Tekil Çoğul ve Topluluk İsimleri

Tekil Çoğul ve Topluluk İsimleri

C. Varlıkların sayılarına göre isimler

1. Tekil isim

Sayısal anlamda tek olan, çoğul takısı (-ler, -lar) almamış adlardır.

Örnekler: gazete, balık, roman….

2. Çoğul isim

Sayısal anlamda birden fazla olan, çoğul takısı (-ler, -lar) almış adlardır. Çoğul anlamı bu ekler ile sağlanır.

Örnekler: gazeteler, balıklar, romanlar…

 

Not: Çoğul eki (-lar, -ler), adlara çoğul anlamı dışında anlamlar da katar:

Örnekler:
Eliflere yarın gideceğiz. (aile)
Bu savaşı Osmanlılar kazandı. (soy)
Ülkemiz Almanlar ile işbirliği yaptı. (millet)
Daha çok Neşet Ertaşlar, Hacı Taşanlar yetiştirmeliyiz. (gibi olanlar)
Rusyalarda az gezmedik. (abartma)
Ahmet Beyler henüz işe gelmedi mi? (saygı)
Sabahları kahvaltı yapmadan çıkmam. (genellikle)

 

3. Topluluk İsmi

Biçimce tekil, anlamca çoğul isimlerdir. Yani “-ler, -lar” çoğul eki almadığı halde anlam olarak birden fazla varlığı ifade eden isimler ” topluluk” isimleridir. Topluluk isimleri bir nevi parçaların birleşmesinden oluşan “bütün”ü ifade eder.

Örnekler: ordu, sürü, çete, alay, bölük, takım, ekip, demet, düzine, ulus, meclis, cemaat….

  • Asker        = Tekil İsim       Askerler = Çoğul İsim        Ordu = Topluluk İsmi
  • Ağaç          =  Tekil İsim      Ağaçlar  =  Çoğul İsim       Orman= Topluluk İsmi
  • Vekil          = Tekil İsim       Vekiller =  Çoğul İsim        Meclis  = Topluluk İsmi
  • Futbolcu  = Tekil İsim      Futbolcular  = Çoğul İsim    Takım= Topluluk İsmi


Not:
 Topluluk isimleri de çokluk eki alabilir. Aynı topluluktan birden fazla olduğu ifade edilmiş olur.

Örnekler: Ordular, ormanlar, takımlar…

 

Not: Bazı isimler cümle içinde bazen tekil bazen de topluluk anlamıyla kullanılabilir:

Örnekler:

Sınıfı boyamak için herkes seferber olmuştu. (Tekil isim)

Bizim sınıf bu hafta bütün öğretmenlerinden takdir topladı. (Topluluk ismi)

 

 

26 yorum

  1. GERÇEKTEN ÇOK GÜZEL ! TEŞEKKÜR EDERİM ! :D

  2. herkes = tekil çoğul topluluk isimlerinden hangisi ?

    • Türk Dil Bilgisi

      Herkes, tekil çoğul ya da topluluk ismi değil “belgisiz zamir“dir. Belgisiz zamir hakkındaki yazımızı okumanızı tavsiye ediyoruz.

    • Bence topluluk ismi çünkü lar-ler eki almamış vede birden fazla kişiyi kastediyor

      • Türk Dil Bilgisi

        Yağmur hanım sizin düşüncenize göre “biz” kelimesi de çoğul eki almamış ve birden fazla kişi için kullanılmış, dolayısıyla topluluk ismi sayılır. Fakat “biz” kelimesi isim değil kişi zamiridir. Bu yüzden “Herkes” kelimesi de ismin yerini belli belirsiz tutan bir sözcük olduğu için belgisiz zamirdir.

  3. çok güzel çok işime yaradı çok teşekkür ederim :D

  4. çok işime yaradı

  5. ben 4.sınıf öğrencisiyim.çok işime yaradı benimde teşekkür ederim.

  6. çok güzel bilgiler var.

  7. bana çok yardımcı oldu saolun:)

  8. Merhaba;
    Personel kelimesinin çoğul olduğunu biliyorum.Anlamının ”Bir işyerinde çalışan kişilerin tümü”olduğunu da.Personel kelimesine -ler -lar çoğul eki getirilmiyor.Bunu da biliyorum :) fakat bu kelimenin tekili var mıdır bir türlü bulamadım.Bilginiz varsa cevaplar mısınz?Teşekkürler.

    • Türk Dil Bilgisi

      Personel kelimesi Fransızca “personnel” sözcüğünden dilimize girmiştir.”Bir hizmet veya kuruluşun görevlileri, bir iş yerinde çalışanların tümü” anlamında kullanılır. Sözcük çoğul eki almadığı halde bir iş yerindeki tüm çalışan kişileri ifade ettiği için “topluluk” ismi içine dahil edebiliriz. Bu topluluk ismini “çalışan, işçi vb.” isimlerle tekilleştirebilmek mümkün.

    • Personel kelimesinin tekili “şaki” dir.

      • Türk Dil Bilgisi

        Ahmet Bey Türk Dil Kurumu “şaki” kelimesi için şunu der:

        Şaki: Haydut (isim)
        “Şakiler odanın içinde potinlerinin uçlarına basarak geziniyor idiyse de bakılsa bu ihtiyata hacet bile yoktu.” – A. Midhat

        Personel kelimesinin tekili olarak “haydut” kelimesi kabul etmek bizlere pek anlamlı gelmemektedir.

  9. Ormanlar topluluk mudur yoksa çoğul mu? Orman sözcüğünün topluluk olduğunu biliyorum fakat ormanlar sözcüğü nedir? Yani ormanlar sözcüğü sorulduğu zaman topluluk mu demeliyiz yoksa çoğul mu? Şimdiden teşekkürler.

    • Türk Dil Bilgisi

      Topluluk isimleri her türlü isim çekim ekini alabilmektedirler. Çoğul ekini alan topluluk isimleri de çoğul isim olarak değerlendirilir. Burada “ormanlar” kelimesini kullanırken içeriğindeki ağaçları kastetmeyiz ormanın çokluğunu/çoğulluğunu belirtiriz. Dolayısıyla topluluk anlamı da bir nevi kaybolmaktadır.Sözcük “birden fazla orman” olma özelliğini çoğul eki alarak kazanmıştır. Bu yüzden “ormanlar” sözcüğüne çoğul isim dememiz doğru olacaktır.

  10. Arkadaşlar bana 15 tane topluluk ismi verir misiniz?

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*